Soczewki kontaktowe bardzo często sprawdzają się podczas uprawiania sportu i dla wielu osób są wygodniejsze niż okulary. Dają większą swobodę ruchu i nie przeszkadzają przy zmianach tempa, skokach czy szybkich zwrotach. Nie oznacza to jednak, że będą dobrym wyborem dla każdego i w każdej dyscyplinie. Najważniejsze jest nie samo to, czy można ćwiczyć w soczewkach, ale czy są one dobrze dobrane do rodzaju sportu, warunków treningu i potrzeb oczu. Znaczenie ma też to, jak oczy reagują na wiatr, kurz, klimatyzację i dłuższy wysiłek. W praktyce najlepiej oceniać soczewki nie ogólnie, ale w konkretnym kontekście użytkowania.
Czy soczewki kontaktowe są odpowiednie do uprawiania sportu?
Tak, soczewki kontaktowe często są odpowiednie do uprawiania sportu i w wielu sytuacjach okazują się praktyczniejsze niż okulary. Dobrze sprawdzają się między innymi w bieganiu, fitnessie, sportach drużynowych, tenisie czy jeździe na rowerze. Najczęściej wybiera się miękkie soczewki, bo zwykle dobrze utrzymują się na oku podczas ruchu.
To, czy będą odpowiednie, zależy jednak od kilku rzeczy naraz. Liczy się rodzaj dyscypliny, czas wysiłku, kontakt z wiatrem, pyłem lub wodą oraz indywidualna tolerancja oka. Jeśli oczy łatwo się przesuszają, są wrażliwe albo występują alergie, komfort w soczewkach może być mniejszy i wymagać lepszego dopasowania.
W sporcie kontaktowym soczewki bywają wygodniejsze od okularów, ale nie zastępują ochrony oczu tam, gdzie istnieje ryzyko urazu. W sportach wodnych sytuacja jest bardziej wymagająca, bo soczewki nie powinny mieć kontaktu z wodą z basenu, jeziora ani morza. Dlatego sam pomysł ćwiczenia w soczewkach jest zwykle dobry, ale powinien iść w parze z rozsądnym doborem i oceną warunków.
Najbezpieczniej zacząć od badania wzroku i dopasowania soczewek u optometrysty lub okulisty, zamiast wybierać je wyłącznie na podstawie mocy z okularów. To ważne szczególnie wtedy, gdy soczewki mają być używane głównie do treningów, a nie przez cały dzień. W praktyce liczy się nie tylko ostrość widzenia, ale też stabilność obrazu i wygoda podczas wysiłku.
Soczewki kontaktowe oferują wiele korzyści w trakcie aktywności fizycznej
Tak, soczewki kontaktowe oferują w trakcie aktywności fizycznej kilka bardzo praktycznych korzyści. Przede wszystkim nie ograniczają pola widzenia tak jak oprawki okularów. To ułatwia obserwację otoczenia, szybką reakcję i ocenę odległości podczas ruchu.
Drugą dużą zaletą jest to, że soczewki nie parują i nie zsuwają się z nosa. Przy wysiłku, zmianie temperatury albo deszczu okulary często zaczynają przeszkadzać. Soczewki pozwalają utrzymać bardziej stałe warunki widzenia, bo nie ma szkieł, które mokną, brudzą się lub odbijają światło.
Korzyścią jest też większa swoboda ruchu i mniejsze ryzyko problemów z oprawkami. W sportach dynamicznych okulary mogą się przemieszczać, uciskać albo wymagać ciągłego poprawiania. Soczewki tego nie eliminują całkowicie, ale często upraszczają trening i pozwalają skupić się na ćwiczeniu.
Dla wielu osób wygodne są szczególnie soczewki jednodniowe. Po treningu można je po prostu wyrzucić, co ułatwia higienę i ogranicza kłopot z przechowywaniem. To praktyczne rozwiązanie zwłaszcza wtedy, gdy ćwiczysz nieregularnie albo tylko w wybrane dni tygodnia.
Trzeba jednak pamiętać, że korzyści są największe wtedy, gdy soczewki są dobrze tolerowane przez oczy. Przy wietrze, kurzu, klimatyzacji lub długim skupieniu wzroku może pojawić się suchość i spadek komfortu. W takiej sytuacji warto omówić z optometrystą lub okulistą inny typ soczewek, nawilżanie albo dodatkową ochronę oka.
Jakie soczewki kontaktowe są najlepsze dla różnych dyscyplin sportowych?
Najlepsze soczewki do sportu to najczęściej miękkie soczewki jednodniowe, ale właściwy wybór zależy od dyscypliny, czasu wysiłku i warunków treningu. Dobrze sprawdzają się, bo zwykle stabilnie trzymają się oka podczas ruchu i zmian kierunku. Dają też szerokie pole widzenia i nie mają oprawek, które mogą przeszkadzać. Soczewki jednodniowe są często najpraktyczniejszym wyborem sportowym, bo po treningu można je po prostu wyrzucić.
W bieganiu, fitnessie, tenisie i sportach drużynowych najważniejsze są stabilne widzenie i wygoda podczas intensywnego ruchu. W takich aktywnościach miękkie soczewki zwykle sprawdzają się lepiej niż okulary, bo nie zsuwają się i nie parują. Jeśli treningi są częste, niektórym osobom odpowiadają też soczewki planowej wymiany, ale tylko przy bardzo dobrej higienie.
Na rowerze, podczas biegania na wietrze i w halach z klimatyzacją częściej pojawia się suchość oka. Wtedy znaczenie ma nie tylko sama moc soczewki, ale też materiał, tolerancja oka i ewentualna potrzeba dodatkowego nawilżania. Pomocne bywa połączenie soczewek z okularami sportowymi lub ochronnymi, które ograniczają pęd powietrza i kontakt z kurzem.
W sportach kontaktowych soczewki bywają wygodniejsze niż okulary, ale nie rozwiązują problemu urazu oka. Soczewki nie zastępują gogli ani osłon ochronnych tam, gdzie ryzyko uderzenia jest duże. To ważne zwłaszcza w sportach walki i wszędzie tam, gdzie łatwo o przypadkowy kontakt z ręką, piłką lub sprzętem.
W sportach wodnych wybór jest najbardziej ostrożny. Soczewki nie powinny mieć kontaktu z wodą z basenu, jeziora ani morza. Jeśli ktoś używa ich do pływania lub triathlonu, potrzebne są szczelne gogle i szczególna ostrożność. Po kontakcie z wodą soczewki zwykle należy wymienić, a pływanie bez ochrony oka w soczewkach nie jest dobrym pomysłem.
Co należy wziąć pod uwagę przy wyborze soczewek do sportu?
Przy wyborze soczewek do sportu trzeba uwzględnić rodzaj aktywności, warunki otoczenia i stan oczu. Liczy się nie tylko wada wzroku, ale też to, jak oko reaguje na wysiłek, wiatr, pył i długi czas noszenia. Ważna jest również częstotliwość treningów oraz to, czy użytkownik dobrze radzi sobie z codzienną higieną soczewek.
-
czy sport odbywa się na hali, na dworze, w wietrze, kurzu lub klimatyzacji,
-
czy istnieje ryzyko kontaktu z wodą, potem lub urazu oka,
-
jak długo trwają treningi i jak często się powtarzają,
-
czy oczy mają skłonność do suchości, alergii lub podrażnień,
-
czy widzenie pozostaje stabilne przy szybkich zmianach kierunku i tempa.
Soczewek do sportu nie powinno się dobierać wyłącznie na podstawie mocy z okularów. Przed regularnym treningiem w soczewkach najlepiej wykonać badanie wzroku i dopasowanie u optometrysty lub okulisty. Dobrze też przetestować soczewki w warunkach zbliżonych do prawdziwego treningu, bo dopiero wtedy widać, czy nie przesuwają się, nie wysuszają oka i zapewniają wyraźne widzenie.
Jeśli wybierasz soczewki planowej wymiany, higiena ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo. Zawsze używaj świeżego płynu, nigdy nie płucz ani nie przechowuj soczewek w wodzie. Pojemnik trzeba czyścić, osuszać na powietrzu i wymieniać co 1-3 miesiące. W soczewkach nie należy też spać, chyba że są wyraźnie przeznaczone do takiego trybu noszenia i zostało to zalecone przez specjalistę.
Przy bólu oka, silnym zaczerwienieniu, światłowstręcie, wydzielinie, nagłym pogorszeniu widzenia lub białej plamce na rogówce trzeba natychmiast przerwać noszenie soczewek i skontaktować się z okulistą. To nie są objawy, które powinno się przeczekać. Jeśli problem jest łagodniejszy, ale powtarza się podczas treningu, również warto wrócić do specjalisty i sprawdzić dopasowanie soczewek oraz stan powierzchni oka.
Jak dbać o higienę soczewek kontaktowych podczas treningu?
O higienę soczewek podczas treningu dba się przede wszystkim przez czyste ręce, właściwy tryb noszenia i unikanie kontaktu soczewek z wodą. Przed założeniem i zdjęciem soczewek umyj i dokładnie osusz ręce. Nigdy nie płucz ani nie przechowuj soczewek w wodzie, także wtedy, gdy jesteś na siłowni, w szatni lub poza domem.
W sporcie bardzo praktyczne bywają soczewki jednodniowe, bo po treningu po prostu się ich pozbywasz i nie musisz ich przechowywać. To zmniejsza ryzyko zabrudzeń i ułatwia rutynę po wysiłku. Jeśli używasz soczewek planowej wymiany, zawsze stosuj świeży płyn i nie dolewaj go do starego.
Jeśli trenujesz regularnie w soczewkach wielorazowych, pojemnik też wymaga higieny. Pojemnik trzeba czyścić, pozostawiać do wyschnięcia na powietrzu i wymieniać co 1–3 miesiące. To drobiazg, ale ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa oka.
Podczas sportów wodnych zasady są bardziej rygorystyczne. Nie należy pływać, brać prysznica ani wchodzić do wody w soczewkach bez szczelnych gogli, bo kontakt z wodą zwiększa ryzyko podrażnienia i zakażenia. Jeśli soczewka miała kontakt z wodą, zwykle najbezpieczniej jest ją wymienić, a przy niepokojących objawach skonsultować się z optometrystą lub okulistą.
Po treningu zwróć uwagę na samopoczucie oczu. Jeśli pojawia się ból, silne zaczerwienienie, światłowstręt, wydzielina, nagłe pogorszenie widzenia albo biały punkt na rogówce, trzeba przerwać używanie soczewek i pilnie zgłosić się do okulisty. Nie śpij w soczewkach po treningu, chyba że są do tego wyraźnie przeznaczone i zalecone.
Jakie są najczęstsze błędy przy używaniu soczewek w sporcie?
Najczęstsze błędy przy używaniu soczewek w sporcie to zbyt długie noszenie, łamanie zasad higieny i ignorowanie objawów podrażnienia. W praktyce wiele problemów zaczyna się od pozornie małych skrótów, na przykład zakładania soczewek brudnymi rękami albo używania ich dłużej, niż przewidział producent. To szczególnie ważne po intensywnym wysiłku, kiedy łatwo o pośpiech i niedokładność.
Częstym błędem jest także używanie soczewek w warunkach, do których nie są dobrze dopasowane. Dotyczy to zwłaszcza sportów wodnych, treningu w kurzu, na silnym wietrze lub w klimatyzowanej hali bez dodatkowej ochrony oczu. Jeśli podczas wysiłku wzrok staje się niestabilny albo oczy wyraźnie wysychają, warto omówić z optometrystą zmianę typu soczewek, nawilżanie lub użycie okularów sportowych.
Inny częsty problem to traktowanie mocy z okularów jako gotowej recepty na soczewki. Soczewki trzeba dopasować do oka i do sposobu ich używania, a nie wybierać wyłącznie na podstawie liczby dioptrii. W sporcie liczy się nie tylko ostrość widzenia, ale też komfort, stabilność soczewki i tolerancja przy ruchu.
Błędem jest również lekceważenie sygnałów ostrzegawczych. Nie wolno trenować w soczewkach, gdy oko boli, jest mocno czerwone, widzenie się zamgla albo pojawia się wydzielina. W sportach kontaktowych trzeba też pamiętać, że soczewki nie zastępują gogli ani osłon ochronnych, jeśli ryzyko urazu jest duże.
Kiedy unikać noszenia soczewek kontaktowych podczas aktywności fizycznej?
Noszenia soczewek podczas wysiłku należy unikać wtedy, gdy oko jest podrażnione, boli, wyraźnie się zaczerwieniło albo widzenie stało się gorsze lub zamglone. To nie jest moment na „przeczekanie treningu”. Jeśli soczewka zaczyna przeszkadzać, piecze lub daje niestabilne widzenie, bezpieczniej ją zdjąć i przerwać aktywność. Dotyczy to także sytuacji, gdy pojawia się wydzielina z oka.
Są też objawy alarmowe, przy których potrzebna jest szybka konsultacja z okulistą. Silny ból oka, nagłe pogorszenie widzenia, duża wrażliwość na światło, nasilone zaczerwienienie, ropna wydzielina lub biały punkt na rogówce wymagają pilnej oceny. W takiej sytuacji nie należy dalej ćwiczyć w soczewkach ani zakładać nowej pary „na próbę”.
Soczewek nie warto używać również wtedy, gdy aktywność wiąże się z kontaktem z wodą bez szczelnych gogli. Basen, jezioro, morze i prysznic zwiększają ryzyko podrażnienia oraz zakażenia. Nigdy nie płucz ani nie przechowuj soczewek w wodzie, a po przypadkowym kontakcie z wodą trzeba zachować szczególną ostrożność i często wymienić soczewkę na nową.
U części osób lepiej zrezygnować z soczewek na trening, jeśli oczy łatwo wysychają albo źle reagują na wiatr, kurz, klimatyzację lub pył. Tak bywa na rowerze, podczas biegu w wietrzny dzień albo w hali z suchym powietrzem. Jeśli suchość i dyskomfort wracają mimo prawidłowego użytkowania, warto omówić z optometrystą lub okulistą zmianę typu soczewek, dodatkową osłonę oka albo inną metodę korekcji na czas sportu.
Unikać soczewek należy także wtedy, gdy nie zostały wcześniej dopasowane do oka i aktywności. Moc z okularów nie wystarcza do samodzielnego wyboru soczewek, bo znaczenie ma także kształt soczewki, materiał i tolerancja oka podczas ruchu. Jeśli planujesz regularnie ćwiczyć w soczewkach, najbezpieczniej najpierw wykonać dopasowanie i przetestować je w warunkach zbliżonych do treningu.
W sportach z dużym ryzykiem urazu same soczewki też nie są pełnym zabezpieczeniem. Mogą być wygodniejsze niż okulary, ale nie zastępują gogli ochronnych ani osłon oka. Jeżeli dana dyscyplina wiąże się z uderzeniem, kontaktem z przeciwnikiem albo szybkim przedmiotem, brak ochrony oka jest powodem, by nie polegać wyłącznie na soczewkach.
Podobne tematy
